Vận tải đa phương thức là gì? Câu hỏi thường gặp

Vận tải đa phương thức là hình thức vận chuyển hàng hóa bằng ít nhất hai phương thức vận tải khác nhau trên cơ sở một hợp đồng vận tải đa phương thức. Đây là khái niệm được quy định tại Nghị định 87/2009/NĐ-CP về vận tải đa phương thức.

Trong thực tế, doanh nghiệp thường gặp hình thức này khi hàng được lấy tại kho bằng xe tải, đưa ra cảng để đi tàu biển, sau đó tiếp tục được giao bằng xe tải đến kho người nhận. Với hàng gấp, hành trình có thể kết hợp đường bộ, đường hàng không và giao hàng nội địa tại điểm đến.

Doanh nghiệp có thể xem bài hướng dẫn chi tiết tại vận tải đa phương thức là gì của TCL Freight.

Vận tải đa phương thức là gì trong logistics?

Trong logistics, vận tải đa phương thức không chỉ là việc dùng nhiều phương tiện vận chuyển. Điểm quan trọng là các chặng vận tải được kết nối trong cùng một hành trình, có đầu mối điều phối và phạm vi trách nhiệm rõ ràng.

Ví dụ, một lô hàng xuất khẩu từ Hà Nội đi châu Âu có thể bắt đầu bằng xe tải từ kho ra cảng Hải Phòng, sau đó đi bằng tàu biển đến cảng nước nhập khẩu, rồi tiếp tục giao bằng xe tải đến kho người mua. Đây là mô hình thường gặp trong dịch vụ door to door.

Vận tải đa phương thức gồm những phương thức nào?

Các phương thức thường được kết hợp gồm vận tải đường bộ, vận tải đường biển, vận tải hàng không, đường sắt và đường thủy nội địa.

Trong xuất nhập khẩu, tổ hợp phổ biến nhất là đường bộ kết hợp đường biển. Xe tải nhận hàng tại kho, kéo hàng ra cảng, tàu biển vận chuyển quốc tế, sau đó xe tải đầu nhập giao hàng về kho người nhận.

Với hàng cần giao nhanh, doanh nghiệp có thể chọn đường bộ kết hợp hàng không. Hình thức này phù hợp với hàng mẫu, linh kiện, hàng giá trị cao hoặc hàng có yêu cầu tiến độ gấp.

Vận tải đa phương thức khác vận tải đơn phương thức thế nào?

Vận tải đơn phương thức chỉ sử dụng một phương thức vận tải chính. Ví dụ, doanh nghiệp chỉ thuê xe tải chở hàng nội địa hoặc chỉ thuê tàu biển từ cảng đi đến cảng đến.

Trong khi đó, vận tải đa phương thức kết hợp từ hai phương thức trở lên. Hành trình thường có nhiều điểm nhận hàng, chuyển tải, thông quan, lưu kho, giao hàng và một đầu mối theo dõi tổng thể.

Sự khác biệt lớn nhất nằm ở phạm vi điều phối. Vận tải đơn phương thức thường đơn giản hơn, còn vận tải đa phương thức phù hợp với lô hàng nhiều chặng, nhiều bên tham gia và cần kiểm soát tiến độ toàn tuyến.

Multimodal và intermodal có giống nhau không?

Hai khái niệm này đều liên quan đến việc kết hợp nhiều phương thức vận chuyển, nhưng không hoàn toàn giống nhau.

Multimodal transport thường được hiểu là vận tải đa phương thức với một hợp đồng tổng thể và một đầu mối chịu trách nhiệm chính. Doanh nghiệp làm việc với một đơn vị logistics để theo dõi toàn bộ hành trình.

Intermodal transport cũng dùng nhiều phương thức vận tải, nhưng trách nhiệm có thể tách theo từng chặng. Doanh nghiệp có thể phải làm việc với nhiều nhà vận tải khác nhau. Vì vậy, khi chọn dịch vụ, doanh nghiệp cần đọc kỹ hợp đồng, điểm nhận hàng, điểm giao hàng, chi phí và giới hạn trách nhiệm.

Chứng từ vận tải đa phương thức gồm những gì?

Chứng từ vận tải đa phương thức là chứng từ do người kinh doanh vận tải đa phương thức phát hành, là bằng chứng của hợp đồng vận tải đa phương thức và xác nhận hàng đã được nhận để vận chuyển. Theo Nghị định 87/2009/NĐ-CP, chứng từ có thể thể hiện thông tin hàng hóa, người gửi hàng, người nhận hàng, điểm nhận hàng, điểm giao hàng, cước phí, tuyến hành trình, phương thức vận tải từng chặng và các địa điểm chuyển tải nếu đã biết.

Ngoài chứng từ vận tải, doanh nghiệp xuất nhập khẩu vẫn cần chuẩn bị bộ chứng từ thương mại như Commercial Invoice, Packing List, Bill of Lading, Air Waybill, C/O nếu có, tờ khai hải quan và các giấy phép chuyên ngành nếu mặt hàng thuộc diện quản lý.

Ai chịu trách nhiệm trong vận tải đa phương thức?

Người kinh doanh vận tải đa phương thức thường là bên giao kết và tự chịu trách nhiệm thực hiện hợp đồng vận tải đa phương thức. Nghị định 87/2009/NĐ-CP nêu người kinh doanh vận tải đa phương thức là doanh nghiệp hoặc hợp tác xã giao kết và tự chịu trách nhiệm thực hiện hợp đồng.

Tuy nhiên, trách nhiệm cụ thể vẫn cần căn cứ vào hợp đồng thực tế. Doanh nghiệp cần kiểm tra rõ phạm vi dịch vụ có bao gồm lấy hàng tại kho, xếp dỡ, thông quan, lưu kho, giao hàng nội địa, bảo hiểm hàng hóa và xử lý sự cố hay không.

Khi nào doanh nghiệp nên chọn vận tải đa phương thức?

Doanh nghiệp nên chọn vận tải đa phương thức khi lô hàng đi qua nhiều chặng và cần một đầu mối điều phối. Hình thức này phù hợp với hàng xuất nhập khẩu door to door, hàng cần giao tận kho, hàng đi qua nhiều cảng hoặc sân bay, hàng cần kết hợp giữa tối ưu chi phí và thời gian.

Ví dụ, doanh nghiệp nhập khẩu hàng từ Trung Quốc về Việt Nam có thể kết hợp xe tải nội địa đầu xuất, đường biển quốc tế và xe tải giao hàng tại Việt Nam. Với hàng từ châu Âu hoặc Mỹ, lô hàng có thể kết hợp đường bộ, đường biển hoặc hàng không tùy theo thời gian và ngân sách.

Ưu điểm của vận tải đa phương thức là gì?

Ưu điểm đầu tiên là giảm số đầu mối quản lý. Doanh nghiệp không phải tự làm việc riêng với từng nhà xe, hãng tàu, hãng bay, kho bãi và đại lý giao nhận.

Ưu điểm thứ hai là dễ tối ưu tuyến vận chuyển. Hàng cần tiết kiệm chi phí có thể ưu tiên đường biển. Hàng cần giao nhanh có thể kết hợp hàng không. Hàng cần giao tận nơi có thể thêm chặng đường bộ ở đầu đi và đầu đến.

Ưu điểm thứ ba là giúp doanh nghiệp kiểm soát chứng từ tốt hơn. Một đơn vị logistics theo dõi toàn trình có thể hỗ trợ kiểm tra invoice, packing list, vận đơn, D/O, tờ khai hải quan và các thông tin liên quan đến lịch giao nhận.

Rủi ro thường gặp khi vận tải đa phương thức là gì?

Rủi ro phổ biến nhất là chậm chặng nối. Nếu xe lấy hàng ra cảng muộn, hàng có thể lỡ tàu. Nếu hàng ra sân bay trễ, lô hàng có thể lỡ chuyến bay. Một chặng bị chậm có thể ảnh hưởng toàn bộ lịch trình.

Rủi ro thứ hai là sai chứng từ. Thông tin người nhận, số kiện, trọng lượng, điểm giao hàng, số vận đơn hoặc thông tin container nếu không khớp có thể làm chậm thông quan.

Rủi ro thứ ba là phát sinh chi phí ngoài dự kiến như phí lưu kho, lưu bãi, xe chờ, phí DEM, phí DET hoặc phí xử lý chứng từ. Vì vậy, doanh nghiệp cần hỏi rõ báo giá đã bao gồm những chặng nào và chưa bao gồm khoản phí nào.

Làm sao tối ưu chi phí vận tải đa phương thức?

Doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc xác định rõ điểm nhận hàng, điểm giao hàng, thời gian cần nhận, đặc điểm hàng hóa, trọng lượng, thể tích và yêu cầu bảo quản. Đây là cơ sở để đơn vị logistics thiết kế tuyến vận chuyển phù hợp.

Với hàng không quá gấp, vận tải biển kết hợp đường bộ thường giúp tối ưu chi phí. Với hàng gấp hoặc giá trị cao, vận tải hàng không kết hợp giao nhận nội địa có thể phù hợp hơn. Với hàng container, cần kiểm tra thêm free time, DEM, DET, phí nâng hạ, phí lưu bãi và lịch tàu.

TCL Freight hỗ trợ gì trong vận tải đa phương thức?

TCL Freight hỗ trợ doanh nghiệp trong các dịch vụ logistics quốc tế, vận tải đường biển, vận tải hàng không, vận tải đường bộ, khai báo hải quan, xử lý chứng từ xuất nhập khẩu và giao nhận hàng hóa. Theo bài viết của TCL Freight, vận tải đa phương thức giúp kết nối nhiều phương thức trong cùng hành trình, nhưng hợp đồng, chứng từ và phạm vi trách nhiệm cần được làm rõ.

Với các lô hàng cần giao từ kho đến kho, doanh nghiệp có thể cần một đơn vị logistics theo dõi toàn trình để hạn chế chậm chặng nối, sai chứng từ và phát sinh chi phí không dự kiến.

Kết luận

Vận tải đa phương thức là giải pháp phù hợp với các lô hàng cần kết hợp nhiều phương thức vận chuyển như đường bộ, đường biển, đường hàng không hoặc đường sắt. Hình thức này giúp doanh nghiệp giảm đầu mối điều phối, tối ưu tuyến vận chuyển và kiểm soát tốt hơn tiến độ giao nhận.

Trước khi chọn dịch vụ, doanh nghiệp cần kiểm tra rõ hợp đồng, chứng từ, điểm nhận hàng, điểm giao hàng, trách nhiệm từng chặng, chi phí phát sinh và phương án xử lý khi có sự cố. Việc hiểu đúng vận tải đa phương thức là gì giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp logistics phù hợp hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu.